Het grootsche doel: een eigen Drentsch ziekenhuis
Naoberschap: verplicht sociaal vangnet
Hard werken voor een nieuw dorp
Een Drentse stem op wereldpodia (Jan Fabricius)
Kijken in het Gevangenismuseum
Ontdekkingsreis door tijd en geschiedenis
Nabuurschap, in het Drents ‘naoberschap’, staat in de belangstelling. Het verlenen van burenhulp grijpt terug op een lange traditie. De naoberplichten zorgden rond 1870 voor een sociaal vangnet, maar konden ook een zware belasting voor de buren vormen.
Naoberschap was de veelal ongeschreven plicht om de naburen bij te staan. Op het Drentse zand ging het rond 1870 waarschijnlijk zelfs om zo’n zestig verschillende hulptaken. Hulp werd vooral verstrekt bij overlijden, huwelijk, geboorte en ziekte. Bij de hulpverlening vervulden de naaste naburen, de zogenoemde ‘noodnaobers’, de belangrijkste taken. Als de ‘verplichte’ hulp niet werd nagekomen behoorde uitsluiting van naoberschap tot de mogelijkheden.
Nabuurschap en -hulp mochten dan noodzakelijk zijn omdat alternatieve voorzieningen toen nog ontbraken, de verplichte hulpverlening kon een zware wissel trekken op de huishoudens. Een gezin in Buinen moest omstreeks 1870 bijvoorbeeld herhaaldelijk een beroep doen op de nabuurschap. Dat begon bij de geboorte van een tweeling en daarna bij hun overlijden twee weken later. Een jaar later werd er opnieuw een kind geboren. En elf maanden later moest de nabuurschap komen helpen omdat de vrouw was overleden en een maand later moest de arme getroffen weduwnaar worden geholpen vanwege de dood van een ander kind.
Het hele artikel kunt u lezen in Waardeel van september 2026.