Weblogic

	Het project, dat dit jaar met veel enthousiasme door de betrokkenen Koninklijke Van Gorcum, Drents Plateau, Drents Archief en Drentse
	Historische Vereniging is uitgevoerd, is afgesloten met de publicatie van de ‘Canon van Drenthe’ samen met het eerste nummer van het magazine ‘Mijn leven, mijn Drenthe’. Tegelijkertijd is ook de website www.mijnleven.me gelanceerd. In een zeer geanimeerde en druk bezochte bijeenkomst in de Jakobskerk in Rolde
presenteerde de provinciale historicus Michiel Gerding als redactievoorzitter het eerste exemplaar van de Canon aan de Commissaris van de Koningin de heer J. Tichelaar. Daarna presenteerde dhr Ian Muller van Uitgeverij Van Gorcum het eerste exemplaar van het magazine dat onderdeel uitmaakt van de gelijknamige website met allerlei tools om zelf aan de slag te gaan met de geschiedenis uit je eigen omgeving.De bijeenkomst werd bijgewoond door vertegenwoordigers van de betrokken partijen in het project, de provincie, diverse burgemeesters en de lokale Historische Verenigingen. Kortom, een brede vertegenwoordiging van de doelgroep.

Alle leden van de DHV krijgen de Canon gratis, zodat u hem niet hoeft te kopen. Met een aantal lokale Historische Verenigingen zijn afzonderlijke afspraken gemaakt over de verspreiding onder hun leden, waarbij iedere Historische Vereniging afhankelijk van de eigen situatie zelf heeft bepaald hoe dat financieel te regelen. Parallel met, en ook na afloop van dit project blijven wij met elkaar in gesprek om te bezien in hoeverre wij verder kunnen samenwerken om in de toekomst ook andere mooie dingen te ontwikkelen voor onze doelgroep: ieder die geïnteresseerd is in de Drentse geschiedenis en genealogie.

Uit de interessante inleiding van dhr Gerding, die hieronder volledig is weergegeven, citeer ik enkele regels, die de kern raken waarom de Drentse geschiedenis en genealogie zo boeiend zijn:

“....Kennis van en belangstelling voor de geschiedenis.... heeft te maken met hechting. Hoe komt het dat wij ons zo hechten aan een erfstuk van onze grootvader, dat wij het gevoel hebben dat hij zelf nog een beetje in het object aanwezig is? Waarom willen wij ons die trouwfoto van onze grootouders op de schoorsteenmantel toe-eigenen als ons eigen hoogstpersoonlijke erfgoed?...."

"....privé-erfgoed geeft ons een essentieel gevoel van identiteit en voorziet onze leefwereld van emotionele diepte. 'Dit is van mij, daar vecht ik voor, dat is van jou, daar blijf ik af'. Het schept morele wetten en taboes, het ordent het sociale leven...."

Meneer de Commissaris, Dames en heren

In navolging van Hans Goedkoop, u weet wel van het televisie programma Andere Tijden, zeg ik dat het fantastisch gaat met ons historisch besef!
U zal dat misschien niet denken als u het gekrakeel over het Nationaal Historisch Museum een beetje volgt, maar misschien is het gedoe daarover juist wel een bewijs van dat historisch besef. En zegt het heel veel over de Nederlandse identiteit, dat de discussie zich vooral lijkt toe te spitsen op de vraag waar wij moeten parkeren. Maar dat terzijde.

In zijn interessante betoog in de NRC van 30 augustus probeert Goedkoop aan te tonen dat historisch besef in de genen zit, dat het door de evolutie is bepaald. En wat is er nu mooier dat in het Darwin jaar blijkt dat ook de geschiedenis in onze genen zit.

En daarmee ben ik meteen aanbeland bij één van de vensters van de Drentse canon. Kan het gepaster? Daarin namelijk is plaats ingeruimd voor één van mijn grote helden uit de Drentse geschiedenis, namelijk Hermanus Hartogh Heijs van Zouteveen. Simultaan-vertaler van de Origin of Species, fervent correspondent met de grote geleerde, en een van de eerste propagandisten van de darwinistische leer in Nederland. Bovendien was hij in 1883 de oprichter van de Nieuwe Drentse Volksalmanak dus als redacteur van dat eerbiedwaardige tijdschrift ben ik hem behoorlijk schatplichtig. Hartog Heijs had nog veel meer verdiensten voor Drenthe, maar daar zal ik niet over uitweiden. Wat ik nog wel wil zeggen dat hij woonde in Assen aan de Beilerstraat, in de villa Oakland, tegenover het pand van RTV Drenthe. Dus als de Commissaris van Koningin nog op zoek is naar een passende Drentse woonstee, dan is dat misschien wel een geschikte plek voor hem. Het pand gaat helaas de financiële polsstok van een eenvoudig provinciaal historicus ver te boven.

Maar goed, terug naar Hans Goedkoop, terug naar Darwin. Hij citeert namelijk de Nijmeegse filosoof Buskes die een boek heeft geschreven over Evolutionair denken en die zegt, ik citeer:
“Kennis van en belangstelling voor de geschiedenis kan zeker evolutionair voordeel hebben betekend. Als je enigszins begrijpt hoe de wereld in elkaar steekt, en ook beseft hoe je zelf bent geworden wie je bent, heb je onmiskenbaar een streepje voor op individuen die dit alles ontgaat”. Einde citaat.
Dat klinkt mij als historicus natuurlijk als muziek in de oren!

Maar de evolutionaire lijn gaat zelfs nog verder. Die heeft te maken met hechting. Hoe komt het dat wij ons zo hechten aan een erfstuk van onze grootvader, dat wij het gevoel hebben dat hij zelf nog een beetje in het object aanwezig is? Waarom willen wij ons die trouwfoto van onze grootouders op de schoorsteenmantel toe-eigenen als ons eigen hoogstpersoonlijke erfgoed?
Nostalgie denkt u wellicht? Welnee! Puur Darwin: survival of the fittest!
Dat privé-erfgoed geeft ons een essentieel gevoel van identiteit en voorziet onze leefwereld van emotionele diepte. “Dit is van mij, daar vecht ik voor, dat is van jou, daar blijf ik af”. Het schept morele wetten en taboes, het ordent het sociale leven.
Geschiedenis, zo concludeert Goedkoop, draagt bij aan evolutionaire fitness.
Geef toe, dat had u vast niet gedacht!

Maar daarmee komt deze canon van Drenthe wel ineens in een heel ander daglicht te staan. Dat is niet zomaar een luchtig stukje vermaak voor de verloren uurtjes, het is ineens een essentieel wapen geworden in onze strijd voor evolutionaire overleving!
Ik moet eerlijk toegeven dat ik dat ook niet had beseft, toen Drents Plateau samen met het Drents Archief, en de Drentse Historische Vereniging en Koninklijke Uitgeverij van Gorcum aan dit project begon.
Onze insteek was een stuk banaler, namelijk om niet achter te blijven bij onze collega’s in de omringende provincies.
En natuurlijk ook om een heel breed publiek op een gemakkelijke manier in aanraking te brengen met de Drentse geschiedenis.

Het canon-concept is daarvoor een heel krachtig middel gebleken. Sinds de commissie Van Oostrom  de Canon van Nederland publiceerde, is iedereen met dat begrip canon op de loop gegaan. Er is een watercanon, een canon van het schaatsen, een canon van het sociale werk en zelfs een banencanon. En er zijn heel veel plaatselijke en provinciale canons. In Drenthe zijn Hoogeveen, Meppel en Assen ons al voor gegaan.
En nu dus een canon van Drenthe. Ik moet bekennen dat wij binnen Drents Plateau vol erfgoedspecialisten een stevig robbertje hebben gediscussieerd over de wenselijkheid van zo’n Drentse canon. Is het wel verstandig om de geschiedenis zo in 50 vensters te bevriezen? Natuurlijk niet, dat willen wij ook volstrekt niet. Deze canon  moet niet beschouwd worden als het laatste woord over de Drentse geschiedenis. Daarom is dat begrip vensters ook zo belangrijk. Wij openen de ramen naar buiten naar de geschiedenis, om te laten zien dat er nog meer te genieten valt. Maar ook vensters om naar binnen te kijken en per onderwerp de diepte in te gaan, zo men dat wenst.
De Canon van Nederland is heel speciaal bedoeld voor het onderwijs, en voor het Nationaal Historisch Museum, maar ik geloof dat de directeuren zich daaraan niet willen conformeren.
Ik ben er ook geen voorstander van dat de Commissaris van Koningin morgen aan het Drents Museum de opdracht geeft om de nieuwbouw in te richten volgens de canon van Drenthe. Ik denk dat de collega’s daar een rolberoerte zouden krijgen. Dat wil ik niet op mijn geweten hebben.
Wij vinden ook niet dat deze canon opgelegd zou moeten worden aan het onderwijs in Drenthe. Daar hebben wij als Drents Plateau een veel beter plan voor, dat nu bij de provincie ligt ter subsidiëring. En wij zouden er wel erg voor zijn als de Commissaris zijn ambtenaren morgen zou opdragen om dat plan goed te keuren.
“Toen bij ons” heet dat plan, helemaal gemaakt op maat voor het onderwijs in Drenthe en naadloos aansluitend bij de landelijke canonvensters.

Als wij kijken naar de Drentse geschiedenis dan moeten wij vaststellen dat Drenthe in de wereldgeschiedenis geen doorslaggevende rol heeft gespeeld. Geen grote veroveringen, geen heerschappij over omringende volkeren. Geen Darwin of Shakespeare, wel Hartogh Heijs van Zouteveen en Picardt. Ik bedoel maar.
Ondanks die bescheiden geschiedenis zijn er wel de nodige zaken aanwijsbaar die van nationale of zelfs internationale betekenis zijn geweest. De hunebedden natuurlijk, maar ook de turfwinning, de Maatschappij van Weldadigheid, Opbouw Drenthe, Kamp Westerbork, de Schoonebeekse olie en LOFAR. Of  Cuby en de TT ook in dat rijtje geschaard moeten worden mag de lezer zelf uitmaken.

Wel ben ik de vaste overtuiging toegedaan dat de Drentse geschiedenis belangrijk is voor degenen die zich binnen de Drentse ruimte bewegen. Zij moeten iets van de eigen geschiedenis weten om te kunnen begrijpen waarom de omstandigheden, waarin zij leven,  zijn zoals ze zijn.
Dat de behoefte om iets van de ontstaansgeschiedenis van de eigen leefomgeving te weten levensgroot aanwezig is, bewijst de grote populariteit van de plaatselijke historische verenigingen. Zo’n 30.000 mensen in Drenthe zijn lid van circa 35 historische verenigingen.
Dus nogmaals, met ons historisch besef gaat het fantastisch.

Meneer de Commissaris er is nog één reden waarom ik deze canon gemaakt heb.
Uw voorganger Ter Beek, u weet dat ongetwijfeld, was een wandelende encyclopedie. Hij beschikte over een enorme feitenkennis, ook wat betreft de Drentse en vooral de Coevorder geschiedenis. Ik vrees dat u dat nooit zult inhalen.
Maar om u een beetje op weg te helpen hebben wij voor u deze stoomcursus Drentse geschiedenis samengesteld. Om wat in te burgeren, zal ik maar zeggen. En essentieel voor de evolutionaire fitness!

Dr. M.A.W.Gerding