Drentse Historische Vereniging

de Hottinger-atlas

Vanaf 10 juni 2003 uitsluitend nog via de boekhandel verkrijgbaar ISBN 90-806727-4-2 Heveskes Uitgevers te Groningen. In voorraad bij o.m. Iwema Boekhandel, Gedempte Singel 1, 9401 JM Assen.

Tussen 1773 en 1794 hebben militaire ingenieurs grote delen van Noord- en Oost-Nederland in kaart gebracht. De door hen vervaardigde kaarten, die lang verborgen hebben gelegen in de voor buitenstaanders niet toegankelijke militaire archieven, zijn in vrijwel alle gevallen de oudste betrouwbare en gedetailleerde kaarten van het gekarteerde gebied. De Drentse Historische Vereniging zal deze kaarten, die bekend staan als de Hottinger-atlas, in juni 2003 als atlas uitgeven.

Om in het bezit te kunnen komen van de Hottinger-Atlas kunt u deze bestellen bij de plaatselijke boekhandels.
Bestel info: Hottinger-Atlas ISBN 90-806727-4-2
Uitgeverij: Heveskes Uitgevers, Postbus 602, 9700 AP Groningen
Auteur: Herman Versfelt te Gieten.
Winkelwaarde: ca: euro 49,95.

Zie voor info Symposium omtrent Hottinger Atlas.

Militaire kartografie Veel van de kaarten die in het verleden van ons land zijn vervaardigd hebben een militaire achtergrond. Voor de legerleiding is door de eeuwen heen een goede kennis van het gebied waarop de strijd zich zou kunnen afspelen van groot belang geweest. Een aanzienlijk deel van het grondgebied van de Republiek werd omsloten door natuurlijke barrières die voor een vijandelijk leger een flinke belemmering vormden. Van noord naar zuidwest waren dat de moerassen in het oosten van Groningen en Drenthe, die langs de zuidgrens van Drenthe, de IJssel, Maas, Rijn en Waal en de Zeeuwse wateren. Een groot deel van de militaire topografische kaarten die in het verleden werden vervaardigd hebben daardoor op die streken betrekking. Ook andere grensgebieden, zoals het oosten van Overijssel en Gelderland, waren als mogelijk strijdtoneel van militair belang en werden dus gekarteerd.

Het door de Hottinger-kaarten bestreken gebied in Noord-Nederland. Van de kaarten hebben 22 betrekking op Zuidoost Drenthe en Westerwolde en zes op de omgeving van de stad Groningen. (klik op de kaart voor een vergroting 190 kb)

Tussen 1773 en 1787 werden onder leiding van respectievelijk luitenant ingenieur Van Hooff en ingenieur J.F. Wollant kaarten van de IJssel, de bovenloop van de Rijn en Waal en van het oosten van Gelderland en Overijssel vervaardigd.
Tussen 1788 en 1792 volgde de kartering van Zuidoost-Drenthe en Westerwolde en tussen 1792 en 1794 die van de omgeving van de stad Groningen. Deze laatste twee karteringen gebeurden onder leiding van kapitein ingenieur J.H. Hottinger, aan wie de gehele kaartenserie, die in het Nationaal Archief te Den Haag berust, zijn naam ontleent.

Kampen en omgeving, 1783. De bebouwing lag toen nog vrijwel geheel binnen de wallen. (klik op de kaart voor een vergroting 190 kb)

Het in Oost-Nederland gekarteerde gebied is op dit kaartje met lichtgrijs aangegeven. De rechte lijnen markeren de uiterste grens van de kaartbladen. De militaire ingenieurs vervaardigden tussen 1773 en 1787 in totaal 90 kaarten van dit gebied, allen op een schaal van honderd roeden op een Rijnlandse duim (1:14.400). (klik op de kaart voor een vergroting 88 kb)

De Atlas !! De oorspronkelijke kaarten, in totaal 118 stuks, zijn op een schaal van honderd roeden op een Rijnlandse duim (1:14.400) getekend. In de atlas zullen zij op een kleinere schaal worden opgenomen. De details zullen echter goed herkenbaar blijven. De atlas, die een formaat krijgt van 33,5 x 24 cm, zal in kleurendruk worden uitgevoerd. Juist het kleurgebruik op de kaarten maakt details, zoals bijvoorbeeld de bebouwing, goed zichtbaar. Het kaartgedeelte zal worden voorafgegaan door een uitgebreide historische inleiding, waarin van elk van de gekarteerde gebieden een beschrijving zal worden gegeven van het militaire belang ervan en van de wijze waarop de kaarten tot stand kwamen.
De atlas kan besteld worden bij de plaatselijke boekhandel onder nummer ISBN 90-806727-4-2 en is uitgegeven door Heveskes Uitgevers te Groningen.

De kaart van Coevorden en omgeving. De stad lag eind achttiende eeuw nog temidden van moerassen en veengronden. De Hottinger-kaarten zijn zeer gedetailleerd, individuele bebouwing in de dorpjes is bijvoorbeeld goed te herkennen. In steden als Coevorden is de bebouwing echter gegeneraliseerd. (klik op de kaart voor een vergroting 283 kb)

Wordt ook lid van de DHV voor slechts euro 25,00 per jaar!